ΜΑΘΗΜΑΤΑ

 5150 - Διατροφικές Πολιτικές και Δημόσια Υγεία

5250 - Μεθοδολογία Έρευνας 

4350 - Διατροφή και Νόσοι 

5100 – Διατροφή στην Άσκηση και τη Σωματική Δραστηριότητα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Η Δρ. Ελισσάβετ-Μαρία Βαλάνου είναι Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με γνωστικό αντικείμενο «Διατροφικές Πολιτικές και Δημόσια Υγεία». Είναι απόφοιτος του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του ΕΚΠΑ, κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος στη Διατροφή του Ανθρώπου και την Αθλητική Διατροφή από το University of Aberdeen, Ηνωμένο Βασίλειο, και Διδακτορικού Διπλώματος από το Τμήμα Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ. 

Έχει περισσότερα από 15 χρόνια ερευνητικής εμπειρίας στους τομείς της διατροφικής επιδημιολογίας, της αξιολόγησης της διατροφικής πρόσληψης και της Δημόσιας Υγείας. Το ερευνητικό της έργο εστιάζει στην παρακολούθηση και αξιολόγηση της διατροφής, της σωματικής δραστηριότητας και της κατάστασης υγείας του πληθυσμού, καθώς και στην αξιοποίηση των σχετικών δεδομένων για την αναγνώριση διατροφικών προβλημάτων και παραγόντων κινδύνου, με στόχο τη διαμόρφωση τεκμηριωμένων πολιτικών και παρεμβάσεων Δημόσιας Υγείας. Η εμπειρία αυτή αποκτήθηκε κυρίως μέσα από τη μακρόχρονη ερευνητική της δραστηριότητα στο Τμήμα Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και στο Ελληνικό Ίδρυμα Υγείας. 

Ιδιαίτερο πεδίο εξειδίκευσής της αποτελεί η μεθοδολογία αξιολόγησης της διατροφικής πρόσληψης, έχοντας κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη και επικύρωση ηλεκτρονικού εργαλείου ανάκλησης 24ώρου με ενσωματωμένο φωτογραφικό άτλαντα εκτίμησης μερίδων, πίνακες συνθέσεως τροφίμων και το σύστημα FoodEx2 για την ταξινόμηση και περιγραφή των τροφίμων. 

Στο πλαίσιο της ερευνητικής της δραστηριότητας συμμετείχε, μεταξύ άλλων, σε σειρά εθνικών και ευρωπαϊκών προγραμμάτων συναφή προς το γνωστικό της αντικείμενο, όπως η Εθνική Μελέτη Υγείας και Διατροφής ΥΔΡΙΑ, η πιλοτική μελέτη ΥΔΡΙΑ-Παιδιά, η Pilot European Health Examination Survey (EHES), η PILOT-PANEU, η μελέτη EPIC, καθώς και οι μελέτες InterAct (υπό τον συντονισμό του MRC Epidemiology Unit του University of Cambridge) και CREDITS4HEALTH. Σε αρκετά από τα έργα αυτά είχε κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη των ερευνητικών εργαλείων, στην οργάνωση και υλοποίηση της έρευνας πεδίου, στην εκπαίδευση ερευνητών και στη συλλογή, επεξεργασία, ποιοτικό έλεγχο και αξιολόγηση δεδομένων διατροφής, σωματικής δραστηριότητας και υγείας. 

Το 2019 επιλέχθηκε για το European Food Risk Assessment Fellowship Programme (EU-FORA) της EFSA, στο πλαίσιο του οποίου τοποθετήθηκε στην Food Standards Agency (FSA) του Ηνωμένου Βασιλείου, αποκτώντας πρακτική εμπειρία στην αξιολόγηση κινδύνου και στην εκτίμηση της διατροφικής έκθεσης, καθώς και στην αξιοποίηση επιστημονικών δεδομένων για τη λήψη αποφάσεων στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων και της Δημόσιας Υγείας. 

Κατά την περίοδο 2022–2026 συνεργάστηκε σε έργα της European Food Safety Authority (EFSA) που αφορούσαν αφενός την επικύρωση και διόρθωση δεδομένων των εθνικών διατροφικών ερευνών EUMENU και της European Comprehensive Food Consumption Database, και αφετέρου την επιστημονική παρακολούθηση της πορείας υλοποίησης και την αξιολόγηση της ακρίβειας και της ποιότητας των παραδοτέων έργων που αφορούσαν την προετοιμασία της επόμενης φάσης των ευρωπαϊκών εθνικών διατροφικών ερευνών (ERA EUMENU/EU Menu Phase 2) και τη δημιουργία της Open Access EU Food Composition Database (EU FCDB). Στο πεδίο της εφαρμοσμένης Δημόσιας Υγείας, κατά την περίοδο 2025–2026, συμμετείχε ως μέλος της Ομάδας Έργου του Πανεπιστημίου Αιγαίου στην Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας συμβάλλοντας στη διάχυση και αξιοποίηση των εκπαιδευτικών εργαλειοθηκών «Τροφή για Δράση», στην ευαισθητοποίηση και επιμόρφωση εκπαιδευτικών και γονέων/φροντιστών, καθώς και στον συντονισμό των «Σχολείων-Κόμβων Υγείας» και την οργάνωση και υλοποίηση του Φεστιβάλ Υγείας, δράσεις που υλοποιήθηκαν στη Σάμο. 

Η διδακτική της δραστηριότητα εκτείνεται σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο καλύπτοντας θέματα δημόσιας υγείας και διατροφής, διατροφικής επιδημιολογίας, μεθοδολογίας έρευνας, αξιολόγησης της διατροφικής πρόσληψης και του διατροφικού κινδύνου, ενώ συμμετέχει και στην εκπαίδευση επιστημόνων στο πλαίσιο του EU-FORA της EFSA. Το επιστημονικό της έργο περιλαμβάνει 46 δημοσιεύσεις σε διεθνή περιοδικά με κριτές, με θεματολογία που καλύπτει τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα ως προσδιοριστικούς παράγοντες υγείας, τη μεθοδολογία διατροφικής αξιολόγησης, τη διατροφική επιδημιολογία και τη σχέση διατροφής και χρόνιων νοσημάτων. 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

• Διδακτορικό Δίπλωμα (Ph.D.), Τμήμα Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ

• Μεταπτυχιακό Δίπλωμα (M.Sc.) στη Διατροφή του Ανθρώπου και την Αθλητική Διατροφή, Πανεπιστήμιο του Aberdeen, Ηνωμένο Βασίλειο 

• Πτυχίο Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, ΕΚΠΑ

• Πιστοποιητικό “EU Basics in Public Health Nutrition”, Karolinska Institutet, Σουηδία 

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ

• Διατροφικές Πολιτικές και Δημόσια Υγεία  

• Διατροφική επιδημιολογία και χρόνια νοσήματα  

• Εθνικές διατροφικές έρευνες και διατροφική επιτήρηση του πληθυσμού 

• Μεθοδολογία αξιολόγησης της διατροφικής πρόσληψης  

• Δεδομένα κατανάλωσης και σύστασης τροφίμων – σύστημα ταξινόμησης και περιγραφής τροφίμων FoodEx2

• Αξιολόγηση διατροφικής έκθεσης και κινδύνου  

• Παιδική παχυσαρκία και προαγωγή υγείας  

• Επιδημιολογία της σωματικής δραστηριότητας 

• Πίνακες και βάσεις δεδομένων συνθέσεως τροφίμων – αξιολόγηση και εναρμόνιση δεδομένων 

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

• Valanou E, Naska A, Barbouni A, Katsoulis M, Peppa E, Vidalis P, Trichopoulou A. Evaluation of food photographs assessing the dietary intake of children up to 10 years old. Public Health Nutr. 2018;21(5):888–895.

• Martimianaki G, Peppa E, Valanou E, Papatesta EM, Klinaki E, Trichopoulou A. Today's Mediterranean Diet in Greece: Findings from the National Health and Nutrition Survey HYDRIA (2013-2014). Nutrients. 2022;14(6):1193 

• Zamora-Ros R, Béraud V, Franceschi S, Cayssials V, Tsilidis KK, Boutron-Ruault MC, Weiderpass E, Overvad K, Tjønneland A, Eriksen AK, Bonnet F, Affret A, Katzke V, Kühn T, Boeing H, Trichopoulou A, Valanou E, et al. Consumption of fruits, vegetables and fruit juices and differentiated thyroid carcinoma risk in the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC) study. Int J Cancer. 2018; 142(3):449-459 

• Naska A, Valanou E, Peppa E, Katsoulis M, Barbouni A, Trichopoulou A. Evaluation of a digital food photography atlas used as portion size measurement aid in dietary surveys in Greece. Public Health Nutr. 2016;19:2369-76 

• Golubic R, May AM, Benjaminsen Borch K, Overvad K, Charles MA, Diaz MJ, Amiano P, Palli D, Valanou E, Vigl M, Franks PW, Wareham N, Ekelund U, Brage S.Validity of Electronically Administered Recent Physical Activity Questionnaire (RPAQ) in Ten European Countries. PLoS One. 2014; 9(3):e92829